Natuurgebied Zuilen

Schetsplan voor Natuurgebied Zuilen

Gevonden adres

slotlaan

Locatie

locatie bij benadering — alleen straat Toon op kaart

Coördinaten

52.07027458, 5.12617509

Vergaderingen (3)

1. 23 jun. 2026

   Verslag, pagina 4

   Verjonging van de historische bomenlaan bij Kasteel De Haar

   Samenvatting door AI

   Bespreking van het locatiebezoek en het voorstel om de bomenlaan in twee fasen te verjongen, waarbij vitale zomereiken behouden blijven en overgebleven beuken worden gekapt en vervangen door moeraseiken en scharlakeneiken. Tijdens de rondgang bleek dat de nieuwe buitenste rij ook op 2,5 meter van de bestaande zomereiken kan worden geplant om een grotere binnenmaat te behouden.

   Conclusie: Aanhouden. De commissie is positief over het aangepaste voorstel en de grotere binnenmaat, maar in de aanvraag en onderbouwing ontbreken nog de verwerking van de nieuwe situatie en profielen van de laan.

   Brontekst

   Erfgoedplannen 1. Bomenlaan Zuylen (met locatiebezoek) Bij het locatiebezoek zijn aanwezig: de directeur en vier adviseurs van De Haar, adviseurs van de gemeente (erfgoed, landschap en archeologie) de RCE (Mark Vrielink) en namens de commissie Leon Sebregts. De opgave betreft de verjonging van de historische bomenlaan, die in een slechte staat verkeerd. De 600 meter lange bomenlaan die vanuit het dorp Haarzuilens naar het kasteel loopt (tuinarchitect Hendrik Copijn, 1894-1895) bestaat uit vier rijen bomen: de twee buitenste rijen bestaan uit afwisselend beuk en zomereik, de twee binnenste rijen uit beuk. Omdat niet genoeg beuken van dit formaat voorhanden waren, is destijds gekozen voor de afwisseling met eiken. Beuken hadden eigenlijk de voorkeur (als ‘chique’ boom die verder geen functie heeft). De plantafstand tussen de bomen is 6 meter, tussen de rijen 5 meter. De maat tussen de twee binnenste rijen is 23-24 meter, wat voor Nederlandse begrippen veel is. Aan de dorpszijde begint de laan bij een smeedijzeren hek met een centrale poort en twee zijpoorten die uitkomen bij de (niet meer aanwezige paden) tussen de bomenrijen. De bomenlaan verkeert in slechte staat. Vooral de beuken hebben het in de afgelopen 130 jaar slecht gedaan in de natte kleigrond. De vitaliteit van de overgebleven eiken is redelijk tot goed, die van de beuken matig tot slecht. Inmiddels is driekwart van de oorspronkelijke bomen verdwenen. Bij het omwaaien van de beuken, bleek dat de kluitmaat in 130 jaar tijd nauwelijks groter was geworden dan die tijdens te aanplant. Ook hebben de beuken last van zonnebrand. De belangrijke cultuurhistorische waarde, de zichtas op het kasteel, is door de uitval van bomen in grote mate aangetast. Het voorstel van Kasteel De Haar is de bomenrij in twee fasen te verjongen. De vitale zomereiken in de bestaande buitenste rijen blijven staan. Deze hebben een belangrijke ecologische waarde. Alle nog overgebleven beuken worden gekapt. Tussen de gehandhaafde zomereiken komt een nieuwe dubbele bomenrij met in de buitenste rijen afwisselend moeraseiken en scharlakeneiken en in de binnenste rijen moeraseiken. Moeraseiken en scharlakeneiken komen van oudsher in de kasteeltuin voor en doen het erg goed. De bomen worden net als in de huidige situatie op 6 meter onderlinge afstand geplant met 5 meter tussen de rijen. De buitenste rij wordt in het oorspronkelijke voorstel op 5 meter afstand van de bestaande ‘rij’ met zomereiken geplant. De afstand tussen de binnenste rijen wordt hierdoor in totaal 10 meter smalder dan in de huidige situatie: 13-14 meter. De nieuwe eiken hebben een smallere kroon dan de oorspronkelijke beuken, waardoor de laan minder snel dicht zal groeien. Bij de rondgang werd duidelijk dat de nieuwe buitenste rij ook op 2,5 meter van de bestaande zomereiken geplant kan worden (in plaats van 5 meter). Hiermee wordt de binnenmaat van de bomenlaan 18-19 meter. De Haar stelt voor om de binnenmaat te vergroten. Conclusie: aanhouden De commissie is positief over het aangepaste voorstel. Het voorstel voor de grotere binnenmaat is absoluut een vooruitgang (ook de RCE staat op dit standpunt). De grandeur van de bomenlaan en de mate van zicht op het kasteel zijn immers afhankelijk van een zo ruim mogelijke maat. Het is positief dat bomen van een zo groot mogelijk formaat worden geplant (afhankelijk van het aanbod). Ook het feit dat de nieuwe eiken een minder brede kroon hebben dan de oorspronkelijke bomen, zal ervoor zorgen dat de zichtas open blijft. De commissie benadrukt de waarde van een zo breed mogelijke laan. In de aanvraag en de cultuurhistorische onderbouwing is de nieuwe situatie (met 2,5 meter afstand in plaats van 5 meter) nog niet verwerkt. Ook ontbreken bijvoorbeeld profielen van de laan met ingetekend hoe deze er na aanplant uitziet en na bijvoorbeeld enkele decennia. De aanvrager is gevraagd deze aan te vullen. Om die reden wordt het eindadvies nog ‘aangehouden’. Dat de nieuwe bomenlaan vanwege de verschuiving niet meer exact aansluit op de twee zijpoorten in het hek is voor de commissie geen halszaak. De paden tussen de rijen zijn er inmiddels niet meer en de bomenlaan begint ook niet meteen na het hek (er is eerst een open zone is met solitaire bomen). Een fraaie gezonde bomenlaan die weer lange tijd meekan en het behoud van de ecologisch belangrijke zomereiken wegen zwaarder dan de aansluiting op de poorten.

   Kenmerk (deze vergadering)

   geen

   Verwijzing naar eerdere vergadering

   onbekend

   Brondocument

   https://welstandutrecht.nl/documenten/2298

2. 17 mrt. 2026

   Verslag, pagina 2

   Ontwikkeling voor natuur, recreatie, water en biologische landbouw

   Toon deze vergaderingVerberg deze vergadering

   Samenvatting door AI

   De ontwerpers en projectleider lichten het vastgestelde FO en de doorwerking in het VO toe. Er wordt ingegaan op het verbeteren van het watersysteem, de logica van routes, herstel van zichtlijnen naar het slot en historische elementen.

   Conclusie: De commissie spreekt waardering uit voor de zorgvuldige aanpak en heeft vertrouwen in de verdere uitwerking.

   Brontekst

   2. Natuurgebied Zuilen CvB Vooroverleg Aanwezig Gemeente : Willem Jakobs en Peter Andersen en (Gemeente Utrecht) (zie verslag 18/03 2025) Gespreksverslag De ontwerpers en de projectleider zijn in de vergadering aanwezig en geven een toelichting op het vastgestelde FO, de uitgangspunten daarvan en de doorwerking in het VO. Het ontwerp gaat richting DO en daarna naar de BInG. In het gebied is er ruimte voor natuur, recreatie, water en biologische landbouw. Ingegaan wordt op het verbeteren van het watersysteem met nieuwe greppels, natuurlijke oevers en het verhogen van het waterpeil. Vervolgens wordt ingegaan op de logica van routes en hoe de historische plekken zichtbaarder en beleefbaar gemaakt kunnen worden. Zo worden de sichtlijnen naar het slot hersteld en historische elementen teruggebracht of aangevuld (boomgaard en Iepenlaan). De uitkijktoren is uit het plan gehaald. Er zijn vijf verschillende entreezones. Er komt een heel nieuw beheerregime en de meeste winst op ecologisch vlak zit in de nieuwe manier van beheren. De commissie reageert als volgt: • De commissie spreekt de waardering uit voor de zorgvuldige aanpak en de resultaten. De grote lijnen zijn helder, de uitwerking is mooi en de verschillende types zijn goed uitgewerkt. De kwaliteiten van het landschap en de historische kwaliteiten worden benut en verder versterkt. Dat wordt op een bij het gebied passende manier gedaan. Er is ook waardering voor de sfeervolle (bijna poëtische) beelden. • De commissie adviseert om de scherpte te blijven opzoeken in de verdere uitwerking en daarbij vooral ook het gebied te blijven bekijken vanuit ooghoogte. Bij elke ingreep is het de vraag wat je wilt dat gebruikers beleven en wat je wilt laten zien. Maak daarbij heldere keuzes. • Voorkom ‘gepriegel', maak het niet te ‘klein’ en niet te moeilijk. Er kan hier van twee kanten een stoer landschap ontstaan: de waterlinie en de akkers van het Slot. Op onderdelen ziet de commissie dat in de detailuitwerking de ingrepen te kleinschalig (en soms zelfs wat tutttig) ogen. Wees niet bang voor een ingreep en zorg ervoor dat deze mooi ontworpen worden (‘een mooie slinger of juist een recht pad’). De commissie waardeert dat alle elementen door de gemeente zelf ontworpen worden. • Aangeraden wordt om bij de gevoelige plekken op locatie te kijken naar de schaal/maat en de daarbij passende ingreep. Voor de bruggetjes raadt de commissie aan goed te kijken aan de aanwezige elementen. Een archetype maken is niet nodig; ingrepen moeten zo natuurlijk mogelijk ontstaan vanuit het landschap (je doet in deze snel te veel). • De commissie merkt op dat er kleine stukjes bos aanwezig zijn en vraagt aandacht voor de ‘bosmantel'. Dit is het rijkste deel. Aangegeven wordt dat hiernaar gekeken is en dat bijvoorbeeld voedselhagen worden ingezet waar dat mogelijk is. De commissie heeft vertrouwen in de verdere uitwerking. Het blijft goed om de betekenis uit te kunnen leggen op basis van het startdocument.

   Kenmerk (deze vergadering)

   geen

   Verwijzing naar eerdere vergadering

   verslag 18/03 2025

   Brondocument

   https://welstandutrecht.nl/documenten/1968

3. 18 mrt. 2025

   Verslag, pagina 2

   Schetsplan voor Natuurgebied Zuilen

   Toon deze vergaderingVerberg deze vergadering

   Samenvatting door AI

   Bespreking van het startdocument en de ambities om Natuurgebied Zuilen te ontwikkelen tot een toegankelijker landschap met meer ruimte voor groen en recreatie, met behoud en vergroting van cultuurhistorische waarden.

   Brontekst

   2. Schetsplan voor Natuurgebied Zuilen CvB Vooroverleg Toelichting : Floris van Proosdij (projectleider) en landschapsarchitect Willem Jakobs (gemeente Utrecht) fred, Aanwezig : Kees Rampart (gemeente Utrecht) Gespreksverslag Uit de omgevingsvisie van Utrecht (Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040) komt de ambitie voort om met de groei van de stad ook de recreatiemogelijkheden voor haar inwoners mee te laten groeien. Als onderdeel daarvan is er de wens om Natuurgebied Zuilen te ontwikkelen tot een toegankelijker landschap met meer ruimte voor groen (natuur) en recreatie. Het startdocument hiervoor is inmiddels vastgesteld. Randvoorwaarde daarbij is niet alleen het behouden van de aanwezige cultuurhistorische waarden maar ook het vergroten daarvan. De kans die deze ontwikkeling biedt heeft geleid tot diverse maatregelen die de cultuurhistorische waarden van het gebied beter tot hun recht laten komen en voor bezoekers meer beleefbaar maken zoals: herstel zichtlijnen, herstel boomaanplant Grote Boomgaard en deel parkbos, herstel wandelpad langs Vecht, zichtbaar maken van de locatie van de Zuilense Steenoven, herstel akkerbouw op de Hoge Akker (nu raaigras), een nieuwe versie van de verdwenen duiventil, markeren van de Verboden Kringen. De maatregelen t.b.v. het verbeteren van de natuurwaarden en toegankelijkheid/recreatie voegen zich in het karakter of het gebied. Het gewijzigde voorstel is met participatie tot stand gekomen. De commissie reageert als volgt: • Ca. de helft van het gebied is beschermd als rijksmonument. Dat is het gedeelte dat direct aansluit op het terrein en de tuinen van Slot Zuylen: de Hoge Akker en Grote Boomgaard met parkbospercelen en rondwandeling eromheen. Daarnaast valt het gehele gebied binnen the grenzen van het UNESCO-werelderfgoed Nieuwe Hollandse Waterlinie. Ingrepen luisteren daarom nauw en het is positief dat er nu intensief contact met belanghebbenden is. De commissie heeft de indruk dat over heel wel aspecten goed is nagedacht. • De commissie raadt aan wat ‘uit te zoomen’ en de relatie van dit gebied in het grotere geheel in beeld te brengen (als onderdeel van de Vechtstreek). Op die manier wordt ook inzichtelijk wat de relatie is met de kasteeltuin. In de ontwerpkeuzes die nog volgen is het de vraag of aangesloten wordt op de ontwerptaal van de Kasteeltuin (een voortzetting) of dat gekozen wordt voor een verbijzondering. Voorheen was er alleen een functionele relatie (siertuin versus functioneel landschap). De commissie raadt aan voorzichtig te zijn met de toe te voegen elementen en uit te gaan van terughoudende/eenvoudige elementen. Nieuwe elementen moeten niet overheersend zijn, ook de toren niet. • Het verdere onderzoek naar het watersysteem (onderzoek gescheiden waterpeil en natuurlijke oevers) wordt nog tegemoet gezien in de vervolgstappen. Daarnaast wordt aangeraden de ecologische kwaliteit van de randen te versterken. Er is nog winst te behalen in het versterken van de bosjes en de bosrand. Zowel qua beleving als in ecologische waarde. • Aandacht wordt gevraagd voor de entrees tot het gebied en of er ook bij de zijde van de atletiekbaan een verbeterslag mogelijk is (dit is ook een entree tot het gebied en oogt nu wat rommelig). De commissie raadt aan de onderdoorgang geen al te stedelijke uitstraling te geven. Het viaduct vormt een entree tot het gebied en de onderdoorgang zou zoveel mogelijk moeten aansluiten op de landelijke omgeving. Nu is het een barrière, terwijl het een ‘poort’ moet worden. De commissie ziet een verdere uitwerking (inclusief het uitzichtpunt) ter bespreking tegemoet.

   Kenmerk (deze vergadering)

   geen

   Verwijzing naar eerdere vergadering

   onbekend

   Brondocument

   https://welstandutrecht.nl/documenten/1505